Meteorologia na rejsie szkoleniowo stażowym

Ahoj załogo!

Kontekst prognozy

Coraz częściej tracimy kontakt z pogodą – poruszamy się pomiędzy klimatyzowanymi pomieszczeniami (dom, biuro), nie mając styczności z warunkami atmosferycznymi. Przestajemy je obserwować, analizować, rozumieć.

Tymczasem, jeśli traktujemy żeglarstwo poważnie, powinniśmy planować rejsy w takich warunkach, które będą komfortowe zarówno dla nas, jak i dla naszej załogi – tak, żeby nie był to ich pierwszy i ostatni rejs.

Skąd bierzecie prognozy?

Z obserwacji? Z telefonu? Aplikacja Windy?

Czekałem na to!

ICM Meteo – świetna aplikacja, która prezentuje dane w formie wykresów. Umiecie je czytać?
https://m.meteo.pl
Warto poświęcić na to co najmniej 15 minut – to naprawdę dobrze zainwestowany czas.

Jakich danych szukamy w aplikacjach?

• wiatr

• zachmurzenie

• ciśnienie

• temperatura

• temperatura odczuwalna

• wilgotność

• okres fali

• wysokość fali

Ale czego tak naprawdę szukamy?
Odpowiedź: numerycznej prognozy pogody.
Jednak najważniejsza jest interpretacja tych danych.

Przydatne źródła:

• http://www.pogodynka.pl/polska/radary

• https://www.metoffice.gov.uk

Oprócz aplikacji – co jeszcze?

Barometry na jachtach? Są, ale raczej nie polegajcie na nich – często są przechowywane w kiepskich warunkach. Interesuje nas zmiana ciśnienia, nie jego absolutna wartość. Liczy się kierunek i tempo zmiany.

Boje z AIS-em – w bardziej rozwiniętych krajach morskich można z ich pomocą ściągać prognozy.

Navtex – pierwsza prognoza z elementem intelektu. Tworzona przez synoptyka.

Warto zaglądać do komentarzy synoptycznych na meteo.pl. One naprawdę pomagają.

Podstawy meteorologii

Pogoda to proces

Jeśli pierwszy raz sprawdzasz prognozę dopiero na jachcie – jesteś spóźniony.
Pogodę trzeba obserwować i rozumieć jej zmienność. Śledzić ją przez kilka dni. Znać modele, wiedzieć, jak się sprawdzają w praktyce.

Skąd się bierze pogoda?

Ziemia krąży wokół Słońca z nachyloną osią. Pogoda to proces wyrównywania różnicy w dostawie energii między Równikiem a Biegunami.

Fronty atmosferyczne i formacje baryczne

Front polarny

Zderzenie powietrza zwrotnikowego z polarnym tworzy front polarny. Tu powstają niże, a nad nimi wieje silny, zachodni jet-stream, przynoszący zmiany temperatury.

Mapy pilotowe

Przydatne do planowania podróży oceanicznych. Pokazują średnie warunki pogodowe dla danego miesiąca i akwenów:
https://msi.nga.mil/Products

Formacje baryczne

• Niż – obszar niskiego ciśnienia (izobary maleją do środka)

• Wyż – ciśnienie rośnie do środka

• Zatoka niskiego ciśnienia – wydłużony obszar niżowy

• Klin wysokiego ciśnienia – odwrotność zatoki

• Bruzda – „dołek” pomiędzy dwoma wyżami

• Wał wysokiego ciśnienia – „górka” pomiędzy niżami

• Siodło baryczne – ulubiona formacja: 2 wyże, 2 niże, 2 zatoki i 2 kliny

Mapy synoptyczne

• Fronty: ciepły, zimny, zokludowany

• Kierunek izobar -> kierunek przemieszczania się niżu

• Wyże są raczej stacjonarne, niże przemieszczają się szybko

• Bałtyk: sztormy we wrześniu mimo wyżu – np. przez wyż nad Rosją i zatokę niskiego ciśnienia

Skala Beauforta

Nie tylko do barowych opowieści! Ma znaczenie przy:

• ubezpieczeniach

• umowach czarterowych

• planowaniu rejsu

Przykład: Kłajpeda – mimo szerokich główek, przy wiatrach zachodnich podejście jest niebezpieczne.

Stan morza i fale

Parametry fali:

• Wysokość – od grzbietu do doliny

• Długość – między grzbietami

• Okres – czas między falami

• Prędkość = długość / okres

Najczęściej podawany parametr:
SWH – significant wave height – średnia z 1/3 najwyższych fal.

Rozkład Rayleigha:

• Jeśli SWH = 10 m → 1/10 fal > 10,7 m

• 1/100 fal > 15,1 m

• 1/1000 fal > 18,6 m

Dobra wiadomość: większość fal jest niższa niż prognozowana.
Zła: co dziesiąta zrobi bałagan na jachcie.

Fala = ruch kołowy.
Nie płyń tam, gdzie się załamuje – tam rozładowuje się energia.
Uwaga: piana = mniejsza gęstość wody = inne siły na śrubę i ster.

Fronty

atmosferyczne

• Front ciepły – ciepłe powietrze wślizguje się na zimne → cirrus, cirrostratus, altostratus → deszcz

• Front zimny – zimne powietrze wypycha ciepłe → cumulonimbus → burze

  • Zjawiska: opady, porywisty wiatr, spadek temperatury, wzrost ciśnienia

• Front zokludowany – łączy cechy obu; czasem z grzmotami mimo braku typowej burzy

Na zakończenie

Pogoda to proces.
Przed rejsem:

• czytajcie prognozy

• sprawdzajcie opisy synoptyków

• obserwujcie niebo